BREKEN EN DELEN: Sacramentsdag 2020

BREKEN EN DELEN

Evangelie volgens Johannes 6,51-58

In die tijd zei Jezus tot de menigte der Joden: ”Ik ben het levende brood dat uit de hemel is neergedaald. Als iemand van dit brood eet, zal hij leven in eeuwigheid. Het brood dat Ik zal geven, is mijn vlees ten bate van het leven der wereld.” De joden geraakten daarover met elkaar aan het twisten en zeiden: ”Hoe kan Hij ons zijn vlees te eten geven?” Jezus sprak daarop tot hen: ”Voorwaar, voorwaar, Ik zeg U: als gij het vlees van de Mensenzoon niet eet en zijn bloed niet drinkt, hebt gij het leven niet in u. Wie mijn vlees eet en mijn bloed drinkt, heeft eeuwig leven en Ik zal hem doen opstaan op de laatste dag. Want mijn vlees is echt voedsel en mijn bloed is echte drank. Wie mijn vlees eet en mijn bloed drinkt, blijft in Mij en Ik in hem. Zoals Ik door de Vader die leeft, gezonden ben en leef door de Vader, zo zal ook hij die Mij eet, leven door Mij. Dit is het brood, dat uit de hemel is neergedaald. Het is niet zoals bij de vaderen die het manna gegeten hebben en niettemin gestorven zijn: wie dit brood eet, zal in eeuwigheid leven.

 

Overweging

Mijn dierbaren,

Sacramentsdag. Wat betekent sacramentsdag?

Hebt u daar een voorstelling bij?

In mijn jonge jaren op het seminarie  waren we dagen in de weer om van zaagsel grote tapijten te maken voor de sacramentsprocessie. Prachtige kleurrijke figuren, die allemaal te maken hadden met de eucharistie. In een  lange processie trokken we die dag over het terrein, zingend en biddend, met halverwege nog een rustaltaar, waar de preek werd gehouden. Alleen de priester met de monstrans mocht over dat tapijt lopen. Een stukje symboliek van het Rijke Roomsche Leven.

Hier en daar wordt nog zo’n processie gehouden. Een stukje nostalgie misschien?

Maar waar gaat het eigenlijk om met Sacramentsdag?

Het verwijst ons naar Witte Donderdag en naar het woord van Jezus: “Doet dit tot mijn gedachtenis”. Wij mogen telkens weer deel hebben aan zijn vriendenmaal, bij iedere eucharistieviering. En elke keer is het weer heel actueel.

Gaan we er even naar terug, naar die donderdag in de zaal van het Laatste Avondmaal. Ondanks de dreiging van het komende lijden en de onherroepelijke dood wil Jezus met zijn vrienden maaltijd vieren. En, zo staat er geschreven: “Hij geeft hun een bewijs van zijn liefde tot het uiterste toe: Hij wast hun de voeten en geeft hun als teken van zijn vriendschap zijn lichaam en bloed, als spijs en drank”.

Dat vriendenmaal van toen is het vriendenmaal van vandáág. De afstand van 2000 jaar schrompelt hier ineen. De zaal van het laatste avondmaal en deze kapel / kerk / kamer vallen samen.

We mogen ons rekenen tot de vrienden van de Heer. Hij is onze gastgever, en wij zijn Zijn  gasten. Wij mogen met Hem eten aan deze maaltijd. Ja, echt eten.

Maar eten en eten is twee. Je kunt uit de muur eten. Je stopt een Euro in de automaat en trekt er een croquet of nasibal uit. Even een paar happen en je maag is er voorlopig mee gevuld. En het zal je een zorg zijn, wie er naast je staat en noch minder, wie de automaat van nieuwe voorraad voorziet.

Heel anders is het als je bij een feestmaal mag aanzitten. Dan is het voedsel wat je eet, minder belangrijk. Veel belangrijker is de reden waarom je samen feest viert, met wie je eet en de sfeer die de gastheer of vrouw weet te scheppen en het contact met de andere gasten. Maaltijd vieren met elkaar is een teken van saamhorigheid, die een diepe beleving van intimiteit kan betekenen.

De oosterling heeft daar, geloof ik, nog meer gevoel voor dan wij. Met iemand maaltijd houden is hem als vriend/vriendin beschouwen, is hem of haar toelaten in je eigen levenssfeer, is de intieme dingen van het leven met elkaar delen. Aan tafel gebeurt het.

En zo heeft Jezus tijdens zijn leven maaltijd gehouden met vele mensen: met zijn vrienden in Bethanië, maar ook met mensen, die nergens meer bij hoorden, met het uitschot van de maatschappij, met zondaars en tollenaars, met lieden dus die waren buitengesloten.

Hij wilde hun laten ervaren, dat ook zij waardevol waren, dat Hij ze niet had afgeschreven.

En daarom, ja juist daarom, moest Hij sterven. In de ogen van de leiders van het volk was zijn optreden verkeerd; hij zette daarmee de gevestigde orde op zijn kop. En dat kon niet!!

Zo staat de maaltijd op de avond van die bewuste donderdag in het teken van zijn dood. Omdat Hij zich solidair durft opstellen en met de geringen en verdrukten maaltijd houdt, moest Hij verdwijnen. De volgende dag wordt Hij vermoord.

En dan moet ik onwillekeurig denken aan die andere man, die de kant van de geringen en verdrukten koos en daarom ten dode was opgeschreven: Aartsbisschop Romero van San Salvador in Zuid Amerika. Hij ging om met de rechteloze boeren, hij zocht de armen van de samenleving op; Hij liet zijn protest horen tegen het onrecht en de verdrukking van de dictatuur van die dagen, 40 jaar geleden. Hij wilde met hen delen, zichzelf geven, en Hij predikte een maatschappij, waarin mensen brood en vrede voor elkaar zouden worden. Maar dat mocht niet! Dat kon niet en dat zou niet. Tijdens een viering zoals deze, werd hij in 1980 op gruwelijke wijze vermoord.

Toen hij, zoals zijn oudere broer Jezus van Nazareth, brood nam en zei: “Dit is mijn lichaam voor jullie”, werd hij door een sluipschutter dood geschoten. De stem, van de profeet werd tot zwijgen gebracht.

Beste vrienden, 

“Doet dit tot mijn gedachtenis”. Doen zoals Hij, avondmaal vieren, is geen vrijblijvende zaak, waar je een uurtje in de week voor uittrekt.

Het is allereerst een viering van solidariteit, een viering die je samen doet, en waarbij je je diep verbonden weet met Jezus, die het ons heeft voorgedaan. En met de vele anderen ter wereld, dichtbij, hier in de kapel en thuis maar ook verbonden met de mensen veraf. En dan vooral aan hen, die geen stem hebben.


“Dit is mijn Lichaam, gebroken voor jullie; dit is de kelk van mijn bloed, vergoten voor jullie” Dat waren geen loze woorden. De Heer gaf zichzelf totaal; hij ging tot het uiterste.

100 % Eucharistie vieren snijdt diep in je eigen vlees. Het kan pijn doen, als je het waar maakt in de praktijk.

Moge deze viering ons helpen de opdracht van Jezus te verstaan: “Doet dit tot mijn gedachtenis”. Mogen wij ons leven breken en delen. Moge zijn voorbeeld ons inspireren tot daadwerkelijk beleefde solidariteit, tot dienstbaarheid ten einde toe, wie die ander ook zijn moge.

Amen.

-Pater Kees Maas, SVD-

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

call Svd Holland