In het kader van 150-jaar SVD werd aan alle SVD-ers om te reflecteren op de SVD-missie. Pater Avin Kunnekkadan, provinciaal-overste, beschreef in het SVD-Nieuws zijn reflecties en zijn eigen ervaring als SVD-er in Nederland.
Ik hoop dat dit onderwerp een inspiratiebron mag zijn.
SVD 150 Jubileum : De kunst van loslaten en vergeving
Beste lezers,
Wij, de SVD-Missionarissen over de hele wereld, vierden ons 150-jarig jubileum op 8 september 2025. Ik zie deze jubileumviering als een gelegenheid om God en alle weldoeners en vrienden te danken. Een dankbare houding jegens alle zendelingen die ons voorgingen en allen die momenteel met ons op reis zijn. Je kunt zeggen dat een dankbaar mens met een dankbaar hart dicht bij God is. Naar mijn mening en ervaring kan een dankbaar hart zich ontwikkelen wanneer we in staat zijn om de lasten uit het verleden los te laten en gekwetste gevoelens te vergeven. Daarom wil ik in deze reflectie mijn visie delen op de spirituele oefening van het loslaten van de lasten uit het verleden om opnieuw te beginnen.
Deze keer wil ik graag met u stilstaan bij het belang en de beoefening van de spiritualiteit van loslaten en vergeven. Ik wil deze reflectie uit het leven en mijn persoonlijke ervaring graag met u delen.
Stel je eens voor, mediteer en reflecteer op een situatie waarin je een rugzak met 1,2,3,5 kilo aan gewicht meedraagt terwijl je over straat loopt. Hoe voelt dat? Zwaar, toch? Stel je voor dat je dit de hele dag met je meedraagt… niet alleen aan je schouders en handen, maar ook in je hart.
Ik denk dat dit is hoe wrok koesteren voelt. Je denkt dat je het ‘even’ met je meedraagt, maar uren, dagen, soms jaren later – sleep je het nog steeds met je mee. Je wilt op de een of andere manier deze last, het zware gevoel van je hart afkrijgen. Ik wil met jullie delen hoe ik mijn leven heb geleid, zelfs toen het soms erg moeilijk en uitdagend was. Soms was het zelfs moeilijk om te slapen, stress en vermoeidheid namen met de dag toe. Maar op de een of andere manier was ik in staat om deze zware tas neer te leggen en de zware stenen kwijt te raken … voorgoed. En de sleutel hiertoe was een proces van loslaten van het verleden, een proces van vergeving, zoals Jezus ons leerde. Als zendelingen en als mensen moeten we allemaal leren loslaten en vergeven, want we zijn geen perfecte mensen, dat is mijn overtuiging. Daarom deel ik mijn reis van vergeving met jullie.
Ik zal beginnen met een spreekwoord dat ik heb geleerd in mijn kindertijd: “Wrok vasthouden is alsof je vergif drinkt en verwacht dat de ander sterft.” Wie lijdt er meer — jij of zij? De waarheid is: terwijl jij de pijn 1.000 keer opnieuw beleeft, zit de ander misschien thuis pizza te eten en Netflix te kijken, zonder enig idee. Vergeving gaat dus niet over hen. Het gaat over jezelf bevrijden.
Graag deel ik met jullie ook het verhaal over ‘De Monnik en de Vrouw’: “Twee monniken liepen langs een rivier. Een vrouw stond daar, bang om over te steken. De oudere monnik droeg haar naar de overkant. Uren later zei de jongere monnik: ‘Broeder, waarom droeg je haar? We mogen vrouwen niet aanraken.’ De oudere monnik glimlachte en zei: ‘Ik zette haar bij de oever neer. Waarom draag jij haar nog steeds mee?’ Vrienden, sommigen van ons dragen iemand al jaren mee — in ons hoofd — veel langer dan nodig is.”
Mensen zegen soms als iemand niet kan loslaten dat er lijden ontstaat door hechting (aan mensen, dingen, ideeën, emoties). Loslaten betekent innerlijk afstand nemen van deze gehechtheid om zo vrede te kunnen vinden. Loslaten is vooral gericht op het beëindigen van je eigen lijden en het doorzien van de illusie dat je iets of iemand “vast kunt houden”. Loslaten kan helpen met een betere relatie tot de ander. Er is compassie voor iedereen, maar je geluk is niet afhankelijk van de reactie of erkenning van de ander. Het doel van loslaten is innerlijke bevrijding en inzicht in de vergankelijkheid, uiteindelijk richting verlichting en bevrijding.
In onze spiritualiteit van Vergeving kennen we het actief kwijtschelden van schuld of wrok, naar het voorbeeld van Gods vergeving in Christus. Je vergeeft omdat God jou heeft vergeven; het is een daad van gehoorzaamheid, liefde en genade. Het is vaak relationeel: vergeving richt zich op herstel van de band tussen jou en de ander, ook als de ander niet meewerkt. Niet alleen innerlijke rust, maar ook verzoening, gemeenschap en liefde volgens het gebod “Heb uw naaste lief”. Een van de beste voorbeelden is Jezus aan het kruis: “Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.”
In mijn ervaring er is een belangrijk verschil tussen loslaten en vergeving. Loslaten = innerlijke vrijheid vinden door geen emotionele greep meer te houden op de gebeurtenis of persoon. Vergeving = bewust de schuld of wrok opgeven om de ander genade te schenken en, indien mogelijk, de relatie te herstellen.
In de praktijk kunnen de twee elkaar aanvullen, loslaten kan helpen de emotionele lading weg te nemen, waardoor christelijke vergeving makkelijker wordt. Vergeving kan een extra betekenis geven aan het loslaten, namelijk herstel van liefde en gemeenschap.
Wat gebeurt er als iemand niet kan loslaten of vergeven, gecombineerd met slecht slapen, stress en zelfs een burn-out — het is een bekend patroon. Het komt vaak doordat onverwerkte pijn, woede of teleurstelling je zenuwstelsel voortdurend in een “alarmtoestand” houdt. Dat kan leiden tot chronische spanning, piekeren, slapeloosheid, en uiteindelijk uitputting.
Waarom niet loslaten/vergeven zo zwaar weegt in ons leven. Als er geen vergeving is dan blijven lichaam en geest in de stressmodus. Elke keer dat je aan het probleem denkt of je de persoon herinnert, activeert je lichaam stresshormonen (zoals cortisol en adrenaline). Zelfs als het “alleen maar gedachten” lijken, reageert je lichaam alsof het nu gebeurt. Verder lijdt onze slaapkwaliteit eronder.
Een gespannen brein heeft moeite om in diepe slaap te komen, wat leidt tot vermoeidheid, prikkelbaarheid en minder veerkracht. En je komt in een negatieve spiraal. Minder slaap → meer stressgevoelig → makkelijker geprikkeld door de oude pijn → nog slechter slapen.
Dit kan ook leiden tot effecten op je gezondheid. Als dit lang doorgaat, kan het zorgen voor: spierpijn, hoofdpijn, maagklachten, concentratieproblemen, depressieve of angstige gevoelens en burn-out. Dit alles door constante emotionele overbelasting.
In mijn opinie zijn er enkele praktische strategieën om hieraan te werken. Het gaat niet om “gewoon vergeten”, maar om je systeem tot rust brengen en grip terug te vinden.
Ademtechniek: 4 seconden in, 6 seconden uit, dit doe je 5 minuten per dag. Hierdoor schakelt je zenuwstelsel naar rustmodus. Spierontspanning: Bewust spanning opbouwen en loslaten (bijvoorbeeld schouders optrekken en laten zakken).
Mentale verwerking kan uit de volgende stappen bestaan.
Schrijven: Zet op papier wat je voelt en waarom. Soms is het makkelijker om los te laten als je gedachten een “plek” hebben.
Grenzen stellen: Als de bron van je stress nog actief is (persoon, situatie), is het belangrijk te kijken of afstand nemen mogelijk is.
Zelfcompassie: Besef dat vergeven niet altijd voor de ander is, maar om jezelf rust te gunnen.
Hoe kunnen wij dit toepassen in ons dagelijks leven.
Schrijf of denk aan de persoon of situatie die je nog niet hebt vergeven. “Soms is de moeilijkste persoon om te vergeven… jezelf. We spelen onze eigen fouten af als een slechte film in herhaling. Maar als we onszelf geen genade kunnen geven, hoe kunnen we die dan aan anderen geven?
Vergeving is niet zeggen ‘het is oké.’ Het is zeggen ‘ik ben oké — en ik kies voor vrede.’
Maar de praktische vraag is —”hoe doe je dat eigenlijk?” Denk aan wrok als een app op je telefoon die op de achtergrond draait. Je ziet het niet, maar het vreet aan je batterij, je energie en je enthousiasme. Vergeven is simpelweg… de app sluiten. Je zegt niet dat de app goed of slecht was — je zegt: “Ik kan me niet veroorloven om deze energie te blijven verspillen.”
Wat kunnen wij doen om een nieuw begin te maken en loslaten of vergeven. Ik heb in mijn persoonlijke leven en spiritualiteit ontdekt dat vergeven een proces is en geen product.
Ik noem hier mijn eigen ervaring van de vier stappen in het Vergevingsproces:
1. Erken de pijn – Bagatelliseer het niet. Voel het.
2. Heb begrip – Zie de ander als mens, met fouten, misschien zelf ook gekwetst.
3. Laat los – Besluit dat je het niet steeds opnieuw afspeelt.
4. Vervang – Vul de leegte met dankbaarheid, nieuwe doelen of dienstbaarheid en een nieuwe kans te creëren om jouw relatie met anderen en met God te verbeteren.
We kunnen samen een Vergevingsmeditatie doen:
“Sluit je ogen. Adem diep in.
Stel je de zware rugzak voor. Voel het gewicht.
Nu, stel je voor dat je hem afneemt… neerlegt… en wegloopt…
Je stappen zijn lichter. De lucht voelt frisser.
Dit is hoe vergeving voelt.”
Tenslotte deel ik graag een van mijn meditaties:
De Rivier Stroomt Weer
“Een rivier was geblokkeerd door omgevallen bomen. Het water werd stil en vies. Op een dag werd de blokkade verwijderd en de rivier begon weer te stromen — fris, levendig, onstuitbaar.
Ons hart is als die rivier. Wrok is het puin. Vergeving is het opruimen. Laat je rivier weer stromen.”
“Ik kies voor vrede boven pijn. Ik laat los wat ik niet kan controleren. Ik vergeef, zodat ik volledig kan leven.”
Avin Kunnekkadan svd
Oktober 2025
Comments are closed